Het medisch tuchtcollege is [.c-highlighted]strenger gaan straffen[.c-highlight-yellow][.c-highlight-yellow][.c-highlighted]. Maar in plaats van dat artsen leren van de uitspraken zijn ze nu vooral bang.

Catrien Spijkerman en Roos Menkhorst

August 3, 2022

Het medisch tuchtcollege is in de afgelopen veertien jaar steeds strengere maatregelen gaan opleggen, blijkt uit onderzoek van onderzoekscollectief Spit. Het aandeel zwaardere maatregelen - berispingen en schorsingen - nam in veertien jaar met respectievelijk bijna 70 en bijna 90 procent toe. Bijvoorbeeld: in 2007 was het aantal berispingen 35, in 2019 was dit 65. In coronajaar 2021 liep het aantal wat terug naar 40 berispingen.

Het medisch tuchtcollege is in de afgelopen veertien jaar steeds strengere maatregelen gaan opleggen, blijkt uit onderzoek van onderzoekscollectief Spit. Het aandeel zwaardere maatregelen - berispingen en schorsingen - nam in veertien jaar met respectievelijk bijna 70 en bijna 90 procent toe. Bijvoorbeeld: in 2007 was het aantal berispingen 35, in 2019 was dit 65. In coronajaar 2021 liep het aantal wat terug naar 40 berispingen.

Het medisch tuchtrecht moet de kwaliteit van de gezondheidszorg bewaken, patiënten kunnen een klacht indienen tegen artsen en verpleegkundigen als zij vinden dat ze slecht behandeld zijn. In het ergste geval kan de zorgverlener uit zijn beroep worden gezet. Per jaar krijgen zo’n 1500 artsen te maken met een tuchtzaak. De kans dat artsen er in hun carrière mee te maken krijgen is zo’n 46 procent. 

[.c-underline]Zorgen[.c-underlined][.c-underlined][.c-underline] over een tuchtzaak

In een enquête onder ruim 600 huisartsen, laat 70 procent van de deelnemers weten zich zorgen te maken over een tuchtzaak. Ze hebben het gevoel ‘vogelvrij’ te zijn. Het tuchtcollege heeft volgens artsen te weinig aandacht voor de hoge werkdruk en de oplopende tekorten in de zorg. 

In plaats van dat artsen leren van de uitspraken van het tuchtcollege zijn ze nu vooral bang. Artsenfederatie KNMG en de huisartsenvereniging LHV luidden in mei de noodklok over het functioneren van het tuchtcollege. Eind vorig jaar startten bezorgde artsen een petitie die pleit voor herziening van het tuchtrecht. De petitie is inmiddels vierduizend keer getekend. Aanleiding voor de onrust is een aantal uitspraken van het tuchtcollege uit 2021. De Eindhovense zaak van een huisarts leidde bijvoorbeeld tot veel zorgen bij artsen. Die huisarts probeerde vergeefs een patiënt in hoge psychische nood door te verwijzen naar de ggz, maar de patiënt kon daar vanwege capaciteitsproblemen niet terecht. De patiënt pleegde suïcide en de arts kreeg een berisping.

[.c-highlighted]Achterhaald[.c-highlight-yellow][.c-highlight-yellow][.c-highlighted] systeem

Het systeem is achterhaald, klinkt het onder artsen en juristen. Het is in het tuchtrecht enkel mogelijk een individueel zorgverlener aan te klagen, terwijl de zorg tegenwoordig steeds meer in teams en ketens is georganiseerd. Dat komt duidelijk naar voren uit de analyse die onderzoekscollectief Spit maakte van 285 tuchtzaken uit 2021. Daaruit blijkt dat patiënten in ruim een derde van de gevallen meerdere artsen tegelijk aanklagen, die bij het tuchtcollege allemaal een aparte zaak krijgen. Deze zaken leveren meestal nauwelijks iets op voor de patiënt: in 74 procent van de gevallen waarin meerdere zorgverleners werden aangeklaagd, oordeelde het tuchtcollege dat de klacht ongegrond was. In een ‘gewone’ zaak is dit aandeel significant minder, namelijk iets minder dan de helft. 

Wie is waarvoor [.c-highlighted]verantwoordelijk[.c-highlight-yellow][.c-highlight-yellow][.c-highlighted]?

‘Het is voor patiënten lang niet altijd duidelijk tegen wie ze hun klacht moeten richten. Ze hebben vaak te maken met een heel team’, zegt Charlotte de Jong-Poulissen, die als onafhankelijk tuchtklachtfunctionaris klagers helpt hun klachten te formuleren. ‘Bij een ziekenhuisopname komt iedere dag een andere zaalarts langs, er is ook nog een specialist betrokken, een supervisor en verpleegkundigen. Wie is waarvoor verantwoordelijk? Dat is voor de patiënt vaak onduidelijk, en ook voor ons.’ 

Het tuchtcollege zegt zich niet te herkennen in een verharding en kan er daarom ook geen verklaring voor geven. Wel geeft zij toe dat het systeem ‘niet ideaal’ is. ‘Maar niemand is er nog in geslaagd een werkbaar alternatief te bedenken’, zegt Nicolien Verkleij, rechter en voorzitter van het regionaal tuchtcollege Amsterdam. ‘Het hoort er gewoon bij. Het is ook een kwestie van volwassenheid, je bent nu eenmaal dokter: noblesse oblige.’

Met medewerking van onderzoeker Sara-Joan Pinto. 

Fotocredits: Flickr

Het volledige onderzoek lees je hier (De Groene Amsterdammer)

Bron:

Bron:

Bron:

Meer dossiers